Linux uprawnienia

17 września 2011

{lang: 'pl'} Temat uprawnień w systemie Linux niejednego początkującego przyprawił już o siwiznę, dlatego też postaram się omówić ten temat jak najbardziej zrozumiale i czytelnie nawet dla laików. Właściciel, o co tutaj chodzi? Myślę, że każdy z was kojarzy coś takiego jak atrybuty plików z Windowsa, plik mógł tam mieć atrybut np. ukryty, tylko do odczytu, archiwalny albo np. systemowy, dzięki czemu niektóre ważniejsze pliki były chronione przed niepożądanym działaniem użytkownika, który nie mógł omyłkowo skasować pliku systemowego. Podobnie sprawa ma się w Linuxie, tylko oczywiście funkcjonalność ta jest dużo bardziej rozbudowana. W Linuxie dochodzi dodatkowo kwestia właściciela, otóż każdy katalog czy też plik może mieć tylko jednego właściciela, tj. tego użytkownika, który dany katalog lub plik stworzył. Osoba taka ma zazwyczaj pełne uprawnienia, dzięki czemu może np. dowolnie modyfikować dany plik lub go np. skasować. Właściciel może oczywiście zostać zmieniony, jednak potrzebne do tego są pełne uprawnienia. Aby to wszystko wyjaśnić na przykładzie, zobaczmy jak funkcjonuje świeża instalacja systemu Linux. Jeżeli przejdziemy do katalogu głównego naszego systemu (odpowiednik dysku c: w windowsie), to zobaczymy kilkanaście katalogów systemowych i kilka plików. Właścicielem prawie wszystkich tych elementów jest root, czyli główny admin systemu. My domyślnie jesteśmy zalogowani jako

Linux Ubuntu Samba, instalacja i konfiguracja

15 września 2011

{lang: 'pl'} Samba – oprogramowanie umożliwiające uruchomienie tak zwanego serwera plików, na systemie Linux. Jest ono kompatybilne z systemem Windows, dlatego jest bardzo powszechnie stosowane w firmach, uczelniach, instytucjach, zakładach produkcyjnych, czy nawet bankach. Charakteryzuje się bardzo dużym bezpieczeństwem i stabilnością pracy. W poniższym artykule opiszę jak zainstalować i poprawnie skonfigurować Sambę na przykładzie dystrybucji Linux Ubuntu. Może tylko pokrótce napiszę do czego w praktyce może nam się przydać samba, otóż załóżmy że np. mamy klasę informatyczną, gdzie jest 20 komputerów z Windowsem XP, wiadomo, że na zajęciach wykładowca będzie chciał udostępnić innym różne pliki. Mając komputer z Linuxem i Sambą, wrzuci owe pliki na serwer i udostępni je studentom. Nie ma też znaczenia, czy student będzie pracował na Windowsie, czy Linuxie, każdy będzie miał dostęp do tych plików. Innym ciekawym zastosowaniem jest np. serwer plików dla programów księgowych, np. dla symfonii, która umożliwia pracę kilku księgowym na jednej bazie. Umożliwia to również tworzenie regularnego backupu istotnych danych, oraz ochrania je np. przed wirusami. Zastosowań jest bardzo wiele, wy sami powinniście wiedzieć do czego wykorzystacie sambę Instalacja Samby Zacznijmy od instalacji samby na naszym serwerze. Jako że jest to oprogramowanie bardzo popularne, praktycznie każda dystrybucja ma gotowe do

Linux LAMP, czyli Apache, Php i MySQL

15 września 2011

{lang: 'pl'} LAMP – jest to po prostu serwer stron www, pracujący na Linux-ie z zainstalowanym apache, językiem php oraz bazą danych MySQL. System ten stosuje ogromna większość hostingów istniejących na rynku, również zagranicznych, można się o tym przekonać przy zmianie uprawnień do plików przy pomocy klienta FTP. Nie zobaczymy tam opcji uprawnień znanych z systemem Windows, tylko liczbowe z Linux-a, przykładowo 644 lub 755. Jest to obecnie standard stosowany na cały świecie, warto więc się z nim lepiej zapoznać! Apache Najpierw zajmiemy się najważniejszym elementem systemu LAMP, tj. apache. Apache  to serwer stron www oparty na licencji Apache License, która mówi nam, że oprogramowanie to jest w 100% darmowe, możliwa jest też modyfikacja jego kodu źródłowego. Tak liberalna licencja, połączona z faktem, że serwer tej jest bardzo stabilny i dopracowany, przesądziła o jego sukcesie i popularności. Aby zainstalować apache w systemie Ubuntu wpisujemy: sudo apt-get install apache2 apache2 (a nie apache) ponieważ jest to wersja od 2.0. Sprawdzamy, czy po instalacji serwer się nam uruchomił: service apache2 status jeżeli nie pisze „Apache2 is running”, to go uruchamiamy: sudo service apache2 start możemy teraz wpisać w przeglądarkę internetową adres IP naszego komputera, powinna się wyświetlić domyślna strona apacha: Uwaga: jeżeli apache działa, ale powyższa strona nam się nie wyświetla, to

Linux struktura katalogów

15 września 2011

{lang: 'pl'} Omówię teraz pokrótce strukturę katalogów w Linux-ie, gdyż jest ona dość istotna. Jak już zapewne zauważyliście, znacznie różni się ona od tej z Windowsa, gdyż głównym katalogiem jest tutaj /, a nie literka partycji c:, tak jak w systemie Microsoftu. W systemie Windows najwyżej w hierarchii drzewka katalogów znajduje się właśnie partycja systemowa c:, sam system znajduje się dopiero w podkatalogu windows, nie licząc kilku ukrytych plików znajdujących się bezpośrednio na dysku C:. W Linuxie jest inaczej, najwyżej znajduje się katalog z systemem, natomiast wszystkie inne elementy znajdują się w podkatalogach. Np. pozostałe dyski i partycje znajdują się w podkatalogu media, a odpowiednik Program Files znajduje się w katalogu usr. Postaram się teraz scharakteryzować funkcje poszczególnych katalogów znajdujących się w katalogu głównym / systemu Linux. home – najważniejszy dla nas katalog, odpowiednik Documents and Settings z Windowsa, znajdują się tu wszystkie pliki i ustawienia związane z naszym użytkownikiem. Podkatalog nazwany nazwą naszego użytkownika jest jedynym katalogiem w systemie, którego jesteśmy właścicielami i w którym cała zawartość jest również nasza. Tutaj znajdują się m.in. katalogi zawierające nasz Pulpit, Dokumenty, Obrazy, Muzykę i wszystko to, z czym na co dzień pracujemy. Wielu podkatalogów jest niewidocznych (zaczynające się kropką), ponieważ zapisane są w nich

Linux komendy i polecenia, konsola

15 września 2011

{lang: 'pl'} Konsola (terminal) to „serce” każdego systemu Linux, jest to główne narzędzie, przy pomocy którego sterujemy naszym systemem operacyjnym. W poniższym artykule chciałbym przedstawić wszystkie najważniejsze polecenia oraz ich praktyczne przykłady, z jakimi spotkałem się podczas codziennej pracy z tym systemem. Jeśli chodzi o rodzaj używanej przez was dystrybucji, to nie ma ona znaczenia, w zasadzie 100% poleceń działa na wszystkich wersjach Linuxa (choć nie ukrywam że ja używam najpopularniejszego Ubuntu). Zaczniemy od najbardziej podstawowych, bez których praca w systemie jest niemożliwa, a skończymy na tych bardziej zaawansowanych. Skróty klawiszowe Pracując w konsoli przyda wam się kilka skrótów klawiszowych. ctrl+shift+C – kopiowanie tekstu z konsoli ctrl+shift+V - wklejanie tekstu do konsoli, np. czytacie jakiś poradnik w sieci o linuxie (np. ten ), kopiujecie z przeglądarki polecenie tak jak zwykle ctrl+c, a w konsoli wklejacie przez ctrl+shift+v ctrl+C – ten skrót przerywa wykonywanie się skryptu, lub jakiegokolwiek innego procesu, przydatne jak coś wpiszecie omyłkowo, albo jak coś się dłuży jak flaki z olejem zakładki – używajcie zakładek w konsoli, jeżeli wykonywanie jakiejś komendy trwa długo, możecie kontynuować pracę w drugiej albo trzeciej zakładce ctrl+shift+F – wyszukuje słowa z tekstu, który się do tej pory wyświetlił w konsoli Poruszanie się po

Linux instalacja programów, repozytoria

15 września 2011

{lang: 'pl'} Instalowanie dodatkowego oprogramowania to jedno z podstawowych zadań każdego systemu operacyjnego. Osoby na co dzień używające Windowsa są przyzwyczajone do tego, że proces ten jest bardzo prosty i niewymagający posiadania żadnych dodatkowych umiejętności. W Linux-ie jest niestety zupełnie odwrotnie. Systemy zarządzania pakietami System zarządzania pakietami to po prostu instalator programów, znany z windowsa, umożliwiający szybkie i bezstresowe instalowanie oprogramowania z tak zwanych repozytoriów. Niestety każda dystrybucja Linuxa ma swój taki system, a jak się zapewne domyślacie nie są one między sobą kompatybilne. Sytuacja taka sprawia, że do każdego programu, trzeba przygotować paczkę instalacyjną dla poszczególnych dystrybucji Linux-a, praktyka pokazuje jednak, że najczęściej dostępne są jedynie paczki do najpopularniejszych dystrybucji takich jak Ubuntu, Fedora czy Mandriva. Postaram się najpierw omówić instalatory dwóch popularnych dystrybucji, tj. Ubuntu i Mandrivy, a na koniec opiszę sposoby instalacji programów, które działają na wszystkich dystrybucjach. Ubuntu Do instalowania programów w systemie Ubuntu wykorzystujemy program apt-get. Należy od razu zaznaczyć, że dystrybucja ta ma najwięcej gotowych pakietów do instalacji, więc jest ona polecana dla początkujących użytkowników Linux-a. W celu zainstalowania jakiejś aplikacji wpisujemy w konsoli polecenie: sudo apt-get install

Linux java i flash player

15 września 2011

{lang: 'pl'} Zapewne każdy z was, po zainstalowaniu na komputerze najświeższej dystrybucji Linux-a, będzie chciał na niej przeglądać strony www. Nie będzie to do końca możliwe bez poprawnej instalacji dwóch, wymienionych w tytule elementów. Bez nich nie będzie działał np. youtube, czy masa innych popularnych stron. Zobaczmy jak je zainstalować. Flash player Najpierw ściągamy najnowszą wersję flasha z tej strony: http://get.adobe.com/pl/flashplayer/ Dla dystrybucji Ubuntu wybieramy opcję „APT dla systemu Ubuntu”, w tym wypadku instalacja jest bajecznie prosta, wyświetli się nam okienko, w którym klikamy instaluj i po całym procesie restartujemy Firefox-a. Ja omówię wersję trudniejszą, przystosowaną dla wszystkich dystrybucji Linuxa. W takim wypadku wybieramy opcję .tar.gz Rozpakowujemy plik, powstaje katalog install_flash_player_10_linux, interesuje nas plik znajdujący się w środku o nazwie libflashplayer.so. Nadszedł czas na naszą ulubioną konsolę Najlepiej od razu zalogować się jako admin, w ubuntu będzie to komenda: sudo su idziemy do folderu install_flash_player_10_linux, u mnie będzie to: cd /home/qlwik/Pobrane/install_flash_player_10_linux stworzymy katalog, do którego skopiujemy flasha, najlepiej w folderze /usr, czyli: mkdir /usr/flash kopiujemy interesujący nas plik z flashem: cp libflashplayer.so /usr/flash Teraz trudniejsza część, musimy wskazać przeglądarce firefox gdzie znajduje się plik z

Instalacja Linux Ubuntu, Windows obok Linuxa, Grub

15 września 2011

{lang: 'pl'} Linux instalacja – w poniższym artykule chciałbym przedstawić kilka kwestii, które na pewno będą nurtować osoby decydujące się na ten system operacyjny. Sama jego instalacja nie jest zbyt problematyczna, jednak kwestia współpracy Linuxa z Windowsem nie jest już taka oczywista. Instalacja Ubuntu Jeśli chodzi o wybór dystrybucji Linux-a, to oczywiście polecam Ubuntu, na jego korzyść przemawia bardzo duża społeczność internetowa wspierająca ten projekt, ogromna liczba dostępnego oprogramowania, gotowego do instalacji z repozytoriów oraz mała awaryjność systemu (wszystko działa jak trzeba, bez żadnych udziwnień). Wymagania Jeżeli planujecie pracować na Linux-ie na co dzień, to minimalne wymagania sprzętowe są następujące: 10GB wolnego miejsca na dysku – sam system nie zajmuje zbyt wiele miejsca, ale późniejsze aktualizacje i dodatkowe programy już tak. 1GB RAM – a najlepiej 4GB, szczególnie jeśli będziemy chcieli uruchomić później Windowsa na wirtualnej maszynie, RAM to najważniejszy element jeśli chodzi o wydajność Linux-a napęd DVD – na DVD jest instalka Ubuntu procesor, karta graficzna – oczywiście muszą być zainstalowane ale mogą być w zasadzie byle jakie Instalacja Pobieramy obraz Ubuntu np. z tej strony http://ubuntu.pl/pobierz.php, a następnie nagrywamy go na DVD. Opiszę tutaj instalację systemu w przypadku gdy będziemy na komputerze mieli tylko ten jeden